Kadın Hakları

    

Merhaba, bu yazıda geçmişten günümüze kadının toplumdaki yeri ve haklarının nasıl geliştiğini ele alacağım.

Tarih boyunca kadınlar birçok toplumda ikinci planda tutulmuş ve temel haklardan mahrum bırakılmıştır. Eski zamanlarda kadınlar çalışamaz, seçme ve seçilme hakkına sahip olamazdı. Eğitim ve sosyal haklar gibi birçok konuda kısıtlamalara maruz kalırlardı. Ancak 19. yüzyıldan itibaren kadın hakları konusunda önemli gelişmeler yaşanmaya başlandı. Dünyada kadınlara ilk seçme ve seçilme hakkı 1893 yılında Yeni Zelanda'da verildi. Kısa sürede Avustralya'ya ve sonrasında birçok ülkeye yayılarak küresel bir harekete dönüştü.

Türkiye'de ise kadın haklarının gelişimi Cumhuriyet döneminde hız kazanmıştır. Atatürk'ün öncülüğünde kadınların sosyal yaşamdaki yeri güçlendirilmiş, eşitlik yönünde önemli adımlar atılmıştır. Türkiye'de kadınlara verilen bazı temel haklar şunlardır:

• 1924 yılında eğitimde kız ve erkek çocuklarına eşit haklar sağlanmıştır.

• 1926 yılında Türk Medeni Kanunu kabul edilerek kadınlara evlilik, boşanma ve velayet gibi konularda önemli haklar tanınmıştır.

• 1930 yılında kadınlara belediye seçimlerinde seçme ve seçilme hakkı tanınmıştır. Aynı dönemde doğum izni düzenlemesi yapılmıştır.

• 1934 yılında ise kadınlar genel seçimlerde seçme ve seçilme hakkını elde ederek siyasette aktif rol almaya başlamıştır.

• 1936 yılında kadınların çalışma hayatına katılmaları yönünde düzenlemeler yapılmıştır.

Cumhuriyet döneminde elde edilen bu haklar sayesinde Türk kadını toplumun her alanında yer almış, eğitimden iş hayatına, siyasetten sanata kadar çeşitli alanlarda büyük başarılar elde etmiştir. Türkiye, kadınlara siyasi hakları birçok Batılı ülkeden önce tanımıştır.

Günümüzde kadınlar dünya genelinde önemli pozisyonlarda bulunmakta ve toplumsal hayatın her alanında söz sahibi olmaya devam etmektedir. Ancak, kadınların eşit haklara tam anlamıyla ulaşabilmesi için hâlâ çözülmesi gereken sorunlar vardır. İş hayatında eşit ücret, kadına yönelik şiddetin önlenmesi ve siyasi katılımın artırılması gibi konular halen çözüm bekleyen meseleler arasındadır.

Dünya genelinde Marie Curie, Rosa Parks ve Malala Yusufzay gibi kadınlar, Türkiye'de ise Halide Edip Adıvar ve Sabiha Gökçen gibi isimler kadın haklarının gelişiminde ilham verici rol modeller olarak tarihe geçmişlerdir.

Sonuç olarak, kadınların toplumdaki yerinin daha da güçlenmesi ve eşit hakların eksiksiz uygulanması için herkesin bireysel ve toplumsal olarak sorumluluk alması gerekmektedir. Unutulmamalıdır ki kadınların güçlendiği ve eşit olduğu toplumlar, her alanda ilerlemenin sağlandığı toplumlar olacaktır.

Kaynakça 

• Çakır, Serpil. (1994). Osmanlı Kadın Hareketi. İstanbul: Metis Yayınları.

• Atatürk Araştırma Merkezi Başkanlığı. (2020). Atatürk ve Kadın Hakları. Ankara: Atatürk Araştırma Merkezi Yayınları.

• Çaha, Ömer. (2019). Dünyada ve Türkiye'de Kadın Hareketleri ve Hakları. İstanbul: Kaknüs Yayınları.

• Tarihte Kadın Hakları. https://www.un.org/womenwatch/feature/women_rights (Erişim Tarihi: 2024).